Schizofrenia - objawy, przyczyny, leczenie.

Za sprawą bogatych doznań i przeżyć pacjentów nazywana jest chorobą królewską. Wg aktualnych danych w Polsce cierpi na nią 385 tys. osób. Schizofrenia, bo o niej mowa, jest schorzeniem dotykającym najczęściej osoby poniżej 30 roku życia. Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje na jej temat.

Schizofrenia to choroba mózgu, która powoduje nieprawidłowe postrzeganie rzeczywistości.  Obejmuje ona szeroki wachlarz objawów związanych z procesem myślowym, zachowaniem i emocjami osoby chorej. Choć schorzenie to jest mniej powszechne, niż wiele innych zaburzeń psychicznych, to z pewnością jest jednym z poważniejszych wyzwań w psychiatrii i psychoterapii.

bezpłatna konsultacja psychologiczna

Objawy schizofrenii

Powszechnie przyjmuje się, że w schizofrenii mamy do czynienia z 3 kategoriami objawów. Mowa o objawach wytwórczych, dezorganizacji i negatywnych. Trzeba pamiętać, że w przypadku każdej osoby, symptomy schizofrenii mogą przybierać inną postać. 

Objawy wytwórcze (określane też jako psychotyczne, pozytywne)

Do tej grupy symptomów zalicza się halucynacje. Są to wszelkie bodźce będące iluzją, które osoba chora postrzega, jako rzeczywiste. Najczęstszym typem halucynacji występującym w schizofrenii są halucynacje słuchowe.

Kolejny rodzaj objawów schizofrenii z grupy objawów wytwórczych to urojenia. Występują one u ponad 90% osób cierpiących na to schorzenie. Najczęściej chorzy wierzą, że ktoś (często tajemniczy “oni”) chcą im zrobić krzywdę. 

Do tej grupy objawów zalicza się również tzw. objawy katatoniczne. Obejmują one zaburzenia związane z motoryką pacjenta. Bywa, że chorzy wykazują sporą nadruchliwość (zwaną hiperkinezą), zdarza się również, że osoby na długi czas zastygają bez ruchu przez wiele godzin. To drugie zachowanie określane jest mianem akinezy

Trzeba w tym miejscu wspomnieć jeszcze o grupie objawów określanych mianem formalnych zaburzeń myślenia. Są to wszelkiego rodzaju trudności w komunikacji z osobą chorą. Do nich zalicza się, m.in.: rozkojarzenie, wypowiadanie nielogicznych zdań, paralogia (wyciąganie nielogicznych wniosków), czy też wymyślanie nowych słów. 

Objawy negatywne

Ta grupa objawów schizofrenii wiąże się z brakiem ekspresji, myśli, popędu i emocji. Mimo że manifestacja tych symptomów jest mniej zauważalna dla otoczenia, to jednocześnie stanowi większe wyzwanie terapeutyczne. Przy czym należy pamiętać, że brak aktywności u pacjenta może być tylko pozorny. W rzeczywistości chory może być bardzo aktywny w obszarze przemyśleń i obserwacji rzeczywistości. Uwolnienie tłumionego potencjału jest głównym celem terapeutycznym.

Do negatywnych objawów schizofrenii zalicza się alogię, spłycenie afektu, jak również spadek motywacji i wycofanie społeczne. Zdarza się, że symptomy negatywne występują jeszcze na długo przed ostrą fazą choroby. 

Tego typu objawy schizofrenii sprawiają, że chory wykazuje coraz większe wycofanie w relacjach z rodziną i przyjaciółmi, jak również przestaje dbać o swój wygląd, a nierzadko też o higienę.

Jakie są przyczyny schizofrenii?

Przyczyny schizofrenii nie zostały jednoznacznie zbadane. Zakłada się, że występuje pewna kombinacja czynników prowadzących do zachorowania. Mowa o następujących składowych.

  • Genetyczne: Szacuje się, że ryzyko zachorowania na schizofrenię występuje na poziomie 1%. Gdy jedno z rodziców cierpi na chorobę, wtedy to ryzyko wzrasta do 10%. Gdy zaś oboje rodzice są chorzy, wtedy ryzyko zachorowania u dziecka wynosi aż 50%. 
  • Biochemiczne: Istnieją dowody wskazujące, że zmiany stężenia neuroprzekaźników: dopaminy, serotoniny mogą powodować rozwój choroby. Niestety dokładny związek wciąż nie został jeszcze poznany. 
  • Uzależnienia od narkotyków: Istnieją dowody na to, że zażywanie narkotyków takich, jak marihuana, kokaina, LSD, czy amfetamina może wywołać symptomy schizofrenii u osób podatnych. 
  • Komplikacje okołoporodowe: Istnieją dowody sugerujące, że osoby, u których występowały problemy w życiu prenatalnym, jak również zaraz po narodzinach, są bardziej predysponowane do zachorowania.  

Warto w tym miejscu jeszcze zaznaczyć, że na schizofrenię zapadają częściej mężczyźni niż kobiety. Również moment wystąpienia objawów jest u nich obserwowany na wcześniejszych etapach życia, niż u kobiet. 

Diagnostyka schizofrenii

Nie ma testów przeznaczonych jednoznacznie do diagnostyki schizofrenii. Podstawowym narzędziem diagnostycznym schizofrenii jest szczegółowy wywiad z pacjentem. Taki wywiad obejmuje wiele sfer życia pacjenta, m.in.

  • Jego historię osobistą;
  • Ocenę okoliczności wystąpienia niepokojących objawów;
  • Poznanie życiowych celów i motywacji pacjenta;
  • Pytania dotyczące zażywanych używek;
  • Ocena sytuacji społecznej pacjenta i jego relacji z otoczeniem;

Przy diagnozowaniu schizofrenii wykonuje się często badanie rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej celem wykluczenia schorzeń o podłożu organicznym. Również badanie krwi i moczu pomaga na etapie diagnozowania wykluczyć ewentualny związek objawów ze spożywaniem narkotyków lub alkoholu. 

Leczenie i rokowania

W przypadku leczenia schizofrenii obowiązuje zasada: im szybciej podjęta terapia, tym lepsze efekty. Zwłoka wiąże się z większymi zmianami neurodegeneracyjnymi. 

Leczenie choroby jest procesem, który często trwa przez całe życie. Najczęściej stosowaną metodą jest farmakoterapia. Zastosowanie znajdują tu leki przeciwpsychotyczne. Ich celem jest regulacja gospodarki dopaminowej. 

Obecnie dostrzega się duży potencjał psychoterapii w leczeniu schizofrenii.  Celem działań terapeutycznych jest pomoc w zrozumieniu objawów i odpowiednim reagowaniu na nie, tak by zminimalizować ich wpływ na życie pacjenta. 

Psychoterapeuta także pomaga w reedukacji prawidłowych wzorców myślowych, jak również uczy dostrzegania pierwszych objawów nawrotu fazy ostrej choroby.  

Głównymi metodami w obszarze terapii jest indywidualna psychoterapia, a w szczególności terapia poznawczo-behawioralna. W trakcie sesji psychoterapeuta pomaga radzić sobie z zachowaniami i myślami wywołanymi schizofrenią. Uczy również odróżniać, co jest prawdą, a co efektem wyobrażeń klienta. Terapeuta może nauczyć, jak radzić sobie z omamami i urojeniami. Osoby dzięki sesjom terapii poznawczo-behawioralnej mogą zrozumieć, co wyzwala u nich epizody psychotyczne. 

Przy podjęciu właściwego leczenia, efekty wydają się całkiem obiecujące. Szacuje się, że 20% osób w pełni wyzdrowieje. U 20% zostaną zaobserwowane nawroty bez pogorszenia stanu zdrowia w okresie remisji. 40% cierpiących na schizofrenię doświadczy nawrotów, a ich stan pogorszy się, zaś u 20% choroba przyjmie postać przewlekłą bez wyraźnej poprawy stanu zdrowia.

Podsumowując, dostępne metody leczenia schizofrenii pozwalają wielu osobom prowadzić życie, jakie prowadziły przed wystąpieniem pierwszych objawów schizofrenii. Tak jak zostało to wyżej wspomniane, istotną rolę odgrywa czas, jaki upłynął od wystąpienia pierwszych symptomów do rozpoczęcia terapii.

bezpłatna konsultacja psychologiczna

Czy artykuł był pomocny? Prosimy o opinię

Liczba głosów 0, średnia 0/5

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie oznacza, że akceptujesz naszą politykę prywatności.