Psycholog, psychiatra, psychoterapeuta. Jakie są między nimi różnice?

Chociaż świadomość w zakresie zdrowia psychicznego w społeczeństwie sukcesywnie rośnie, specjalistyczne nazewnictwo często nadal jest dla laików onieśmielające. Nie tylko nie ułatwia to decyzji o zasięgnięciu pomocy specjalisty, ale dodatkowo przysparza stresu przed pierwszą konsultacją. Czym różnią się psycholog, psychoterapeuta i psychiatra? Kiedy udać się do danego specjalisty? Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć w  poniższym artykule. 

Kim są psycholog, psychoterapeuta i psychiatra? 

Dla wielu ludzi psycholog, psychoterapeuta i psychiatra to wyrazy bliskoznaczne. Bez wątpienia są to nazwy zawodów specjalistów zajmujących się problemami zdrowia psychicznego, niemniej ich kompetencje są różne. Postarajmy się więc rozłożyć te trzy profesje na czynniki pierwsze.

Psycholog/psycholożka 

Warunkiem do uzyskania tego tytułu w Polsce jest ukończenie pięcioletnich studiów magisterskich na kierunku psychologia, w ciągu których dokonuje się wyboru specjalności, w jakim chciałoby się dalej szkolić. Specjalizacje to bloki zajęć ukierunkowane na wybrany obszar tematyczny, przygotowujące do podjęcia pracy zawodowej. Często spotykanymi specjalizacjami są:

  • psychologia kliniczna - dział psychologii stosowanej zajmujący się profilaktyką, diagnostyką i terapią zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania;
  • psychologia dziecięca - zajmuje się badaniem prawidłowego rozwoju psychologicznego dzieci i młodzieży;
  • psychologia zdrowia i rehabilitacji - zajmuje się udzielaniem pomocy psychologicznej osobom chorym somatycznie i z niepełnosprawnościami oraz ich rodzinom;
  • psychologia sądowa - dział psychologii skupiający się na orzecznictwie psychologicznym w prawie rodzinnym, karnym i cywilnym, współpracą z policją, pracą w jednostkach penitencjarnych i jednostkach zajmujących się resocjalizacją nieletnich;
  • psychologia biznesu - zajmuje się wykorzystaniem wiedzy psychologicznej w dopasowaniu usług oferowanych przez firmy do potrzeb i oczekiwań konsumentów oraz skutecznym wprowadzaniu i utrzymywaniu na rynku produktu lub usługi.

Psycholog jest przygotowany do udzielania pomocy psychologicznej z zakresu, w którym się wyspecjalizował. Posiada rozległą wiedzę dotyczącą psychiki człowieka i właściwe kwalifikacje do udzielania świadczeń, takich jak stawianie diagnozy psychologicznej (np. badanie inteligencji, osobowości, funkcji poznawczych) opiniowanie, orzekanie czy udzielanie pomocy psychologicznej. 

Kiedy zgłosić się do psychologa?

Jeśli odczuwasz trudności w radzeniu sobie ze stresem lub w Twoim życiu wystąpiła nagła sytuacja kryzysowa, warto wybrać się na konsultację do psychologa. Wizyta pomoże w określeniu natury problemu, zapewni Ci również poczucie wsparcia i zrozumienia.  Psycholog posiada kompetencje, by zaproponować klientowi terapię u psychoterapeuty lub leczenie psychiatryczne u lekarza psychiatry. Do psychologa można skierować się również w celu wykonania specjalistycznych testów, np. osobowości, dotyczących kwalifikacji zawodowych lub w celu zbadania rozwoju dziecka. 

Psychiatra/psychiatrka

Jest to osoba, która ukończyła sześcioletnie studia medyczne, zdobywając tytuł lekarza, a następnie ukończyła pięcioletni kurs specjalizacyjny z psychiatrii lub psychiatrii dzieci i młodzieży. Przeprowadza z pacjentem badanie psychiatryczne, polegające głównie na rozmowie, a czasami również wypełnianiu kwestionariuszy dotyczących np. nastroju, uzależnienia czy poziomu lęku.  Na tej podstawie wystawia diagnozę medyczną. Psychiatra jest uprawniony do wystawiania recept pacjentom, może również wystawiać zwolnienia lekarskie. Dobiera odpowiednią dla pacjenta terapię, zarówno farmakologiczną, jak i psychoterapeutyczną, wydając skierowanie do psychoterapeuty. Zajmuje się leczeniem farmakologicznym chorób psychicznych, w tym  często występujących w społeczeństwie jednostek chorobowych takich jak: depresja, zaburzenia lękowe, schizofrenia czy zaburzenia odżywiania. 

Kiedy zgłosić się do psychiatry?

Pomoc lekarza psychiatry jest niezbędna w przypadku kryzysu zdrowia psychicznego, któremu towarzyszą:

  • objawy obniżonego nastroju, zmęczenia, smutku;
  • myśli samobójcze;
  • halucynacje, urojenia;
  • ataki paniki lub silny, obezwładniający lęk. 

Jeśli występują u Ciebie powyższe objawy, nie zwlekaj i zgłoś się do lekarza psychiatry w celu diagnozy i doboru terapii. 

Psychoterapeuta/psychoterapeutka

Jest to osoba, która ukończyła studia magisterskie (o profilu społecznym, humanistycznym lub z zakresu studiów medycznych) i specjalistyczną, najczęściej czteroletnią, szkołę psychoterapii. To jedyny zawód uprawniający do prowadzenia psychoterapii, czyli formy leczenia polegającej na regularnych rozmowach przez dłuższy okres, zazwyczaj od kilku miesięcy do kilku lat. Psychoterapeutami najczęściej zostają psychologowie i lekarze psychiatrzy. 

W Polsce nadal jeszcze nie istnieje ustawa o psychoterapii i  zawodzie psychoterapeuty, co w praktyce oznacza, że może się nim nazwać każdy. Zatem niezwykle istotne jest wybranie odpowiedniego terapeuty, w czym może pomóc Wam nasz artykuł. Edukacja psychoterapeuty odbywa się w jednym z teoretycznych nurtów, w szkole, która spełnia standardy European Association for Psychotherapy lub Polskiej Rady Psychoterapii. Ukończenie szkoły najczęściej potwierdza się uzyskaniem certyfikatu, poświadczającego uzyskane umiejętności. Psychoterapeuci odbywają tzw. superwizje, czyli rozmowy z innym terapeutą pozwalające na przeanalizowanie wątpliwości i efektywniejszą pracę z klientem. 

Kiedy zgłosić się do psychoterapeuty?

Do psychoterapeuty może skierować się każda osoba gotowa na długotrwałe zobowiązanie, jakim jest psychoterapia polegająca na regularnej pracy z klientem.  Walka z depresją, stanami lękowymi, stresem to często pojedynek, który samemu ciężko jest wygrać. Psychoterapia jest metodą wspomagającą w leczeniu farmakologicznym wielu jednostek chorobowych, utrudniających codzienne funkcjonowanie, a w niektórych, np. zaburzeniach lękowych czy depresji, połączenie tych dwóch metod jest nawet zalecane. Praca z psychoterautą jest polecana osobom z zespołem stresu pourazowego, przeżywającym wypalenie zawodowe, uzależnionym od wszelkiego rodzaju substancji lub czynności czy potrzebującym zmiany swojego sposobu myślenia. Psychoterapia jest również skuteczną formą terapii dla osób z zaburzeniami osobowości.

Podsumowując, zarówno psychiatra jak i psycholog mogą być równocześnie psychoterapeutami, jednak nie każdy psychoterapeuta jest psychiatrą bądź psychologiem.  Mamy nadzieję, że raz na zawsze wyjaśniliśmy różnice pomiędzy tymi specjalistami i teraz będzie Ci łatwiej zasięgnąć ewentualnej pomocy. Pamiętaj, że dbanie o zdrowie psychiczne jest równie ważne jak regularne badanie krwi czy kontrola u lekarza dentysty. 

Jeśli czujesz, że Ty lub Twoi bliscy potrzebujecie pomocy, nie zwlekaj i znajdź specjalistę odpowiadającego Twoim potrzebom. 

Bezpłatna konsultacja psychologiczna

Referencje:

  1. https://zdrowaglowa.pl/jak-dobrze-wybrac-psychoterapeute/
  2. https://centrumharmonii.pl/psycholog-psychoterapeuta-psychiatra
  3. http://psych.uw.edu.pl

Czy artykuł był pomocny? Prosimy o opinię

Liczba głosów 0, średnia 0/5

Mogą Cię zainteresować

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie oznacza, że akceptujesz naszą politykę prywatności.