Dlaczego 2/3 chorych na depresję nie podejmuje leczenia?

Dlaczego 2/3 chorych na depresję nie podejmuje leczenia?

Statystyki pokazują, że aż ⅔ chorych na depresję wzbrania się przed podjęciem leczenia. Jakie są tego przyczyny i czy można poprawić tę sytuację? Kluczem do zrozumienia problemu niechęci przed terapią wśród pacjentów jest między innymi empatia. Choroba ma destrukcyjny wpływ na motywację i umiejętność podejmowania decyzji. Sprawia, że najprostsze codzienne wybory, chociażby ten o ubraniu się, stają się wyzwaniami nie do pokonania. Jeśli więc osoba ma przed sobą perspektywę rozpoczęcia leczenia i podjęcia wysiłku z tym związanego, często zwyczajnie brakuje jej sił. Dlatego nie pospieszajmy, dajmy jej czas na podjęcie decyzji, jeśli zajdzie taka potrzeba, przedstawmy gotowe propozycje lekarzy i ośrodków terapeutycznych. 

Warto także pamiętać, że kolejnym niezwykle istotnym powodem, dla którego wiele osób zmagających się z depresją nie podejmuje leczenia, jest przekonanie, że choroba ta jest oznaką słabości. Sama myśl o wizycie u psychiatry wywołuje uczucie porażki, a temat psychoterapii pozostaje postrzegany jako tabu. “Terapia jest dla słabych, nie powinienem jej potrzebować, poradzę sobie sam” - to myśli, które często pojawiają się w przypadku depresji. Oliwy do ognia może dolać brak wsparcia ze strony rodziny i bliskich, jeśli także w ich mniemaniu podjęcie psychoterapii jest powodem do stygmatyzowania chorego i oznaką ułomności. 

Problem z podjęciem decyzji o rozpoczęciu terapii dotyczy każdej grupy wiekowej. Dla przykładu, pacjenci w wieku 60 lat i więcej, zapytani o przyczyny swoich wątpliwości dotyczących leczenia farmakologicznego, podają w kwestionariuszach następujące powody: obawa przed uzależnieniem od leków, bagatelizowanie depresji jako choroby organicznej, strach przed negatywnym wpływem medykamentów na emocje, wcześniejsze negatywne doświadczenia dotyczące leczenia przeciwdepresyjnego. 

Wielu chorych ma również trudności z przestrzeganiem zasad terapii. Pomimo podjęcia leczenia, wśród pacjentów wciąż istnieje problem wycofania się z niego zwłaszcza przed ukończeniem pierwszych 18 sesji. Specjaliści opisują ten okres jako krytyczny dla powodzenia dalszego ciągu kuracji. Do czynników ryzyka zaprzestania leczenia należą wiek, choroby współistniejące, motywacja chorego oraz niepokój o pojawienie się objawów ubocznych.

Jeśli podejrzewasz depresję u kogoś ze swoich bliskich, lub została ona już rozpoznana przez lekarza, ale chory nie chce podjąć leczenia, zachowaj czujność. Pamiętaj, że masz prawo prosić o pomoc medyczną, jeśli zauważysz u bliskiej osoby niepokojące objawy, zwłaszcza te zagrażające życiu, na przykład myśli i próby samobójcze. 

Jak lekarz może wpłynąć na decyzje pacjenta?

Medyk sprawujący opiekę nad pacjentem zawsze ma obowiązek poinformować go o wszystkich dostępnych opcjach terapeutycznych. Decyzja o konkretnej metodzie leczenia powinna być zawsze wynikiem kompromisu między potrzebami i preferencjami chorego a doświadczeniem i opinia lekarza. W przypadku osoby nie chętnej do podjęcia terapii, kluczowe jest zdefiniowanie powodu jego wątpliwości. 

W przypadku rozpoznania depresji przez lekarza pierwszego kontaktu, bardzo ważne jest umiejętne przekazanie pacjentowi informacji o konieczności podjęcia leczenia. Przedstawienie opcji terapeutycznych w nieodpowiedni, pośpieszny sposób, bez wcześniejszego wytłumaczenia istoty choroby, może skutecznie zniechęcić pacjenta do szukania dalszej pomocy. 

W przypadku łagodnej i umiarkowanej postaci depresji szerokie opcje terapeutyczne pozwalają na osiągnięcie porozumienia. Jeśli mimo świadomości swojej choroby, pacjent nie chce zdecydować się na natychmiastowe rozpoczęcie terapii, możliwe jest zaproponowanie mu krótkotrwałej samoobserwacji i prowadzenia notatek dotyczących swojego samopoczucia i występowania objawów choroby (kłopoty z koncentracją, apetytem, snem, pogorszenie nastroju), a następnie omówienie ich podczas kolejnej wizyty kontrolnej. Metoda ta ma na celu uświadomienie pacjentowi, jak depresja wpływa na jego życia, co z kolei może pomóc mu zdecydować się na podjęcie leczenia. 

Psychoedukacja

Jak wspomnieliśmy wyżej, jedną z głównych przyczyn niepodejmowania przez chorych leczenia jest brak akceptacji depresji jako choroby, którą można, a nawet należy leczyć. W takim przypadku niezwykle istotną rolę odgrywa psychoedukacja. Pacjent, a także jego bliscy, powinni posiąść rzetelną wiedzę o istocie choroby, jej objawach, przyczynach i możliwościach terapeutycznych. W ten sposób nie tylko nauczą się rozpoznawać rozpoczynający się epizod depresyjny i rozmawiać o nim, ale przede wszystkim zaakceptują, jak ważne jest podjęcie leczenia, możliwie jak najszybciej. 

Bezpłatna pomoc

Źródła:

  1. https://www.mp.pl/poz/psychiatria/aktualnosci/96589,15-mln-polakow-ma-depresje-coraz-czesciej-ludzie-aktywni
  2. https://www-1uptodate-1com-100022cgt372d.han3.wum.edu.pl/contents/diagnosis-and-management-of-late-life-unipolar-depression?search=late-life%20unipolar%20depression&source=search_result&selectedTitle=1~150&usage_type=default&display_rank=1#H26
  3. https://www-1uptodate-1com-100022cgt36a2.han3.wum.edu.pl/contents/unipolar-major-depression-in-adults-choosing-initial-treatment?search=Unipolar%20major%20depression%20in%20adults:%20Choosing%20initial%20treatment&source=search_result&selectedTitle=1~150&usage_type=default&display_rank=1#H432086996
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17468687
  5. Cuijpers P, van Straten A, Schuurmans J, et al. Psychotherapy for chronic major depression and dysthymia: a meta-analysis. Clin Psychol Rev 2010; 30:51.
  6. Givens JL, Datto CJ, Ruckdeschel K, et al. Older patients' aversion to antidepressants. A qualitative study. J Gen Intern Med 2006; 21:146.
  7. https://www.dbsalliance.org/education/depression/statistics/

Czy artykuł był pomocny? Prosimy o opinię

Liczba głosów 0, średnia 0/5

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie oznacza, że akceptujesz naszą politykę prywatności.