Co to są zaburzenia psychosomatyczne

„Więc o takim wciąż marzę, co całość ogarnie

I duszy latarnie ze zmysłów wygarnie.”

Jeremi Przybora

Podział na ciało i duszę (a może raczej psychikę) święci swoje triumfy, od kiedy myśli zaczęły być przelewane na papier. Głowili się nad tym wielcy filozofowie, głowimy się i my.

Wszyscy dobrze wiemy, że jak złamaliśmy rękę, to szukamy pomocy u lekarza ortopedy, kiedy boli nas ząb, udajemy się do dentysty. Czasem sprawy są jednak bardziej skomplikowane. Diagnoza to nie zawsze prosta sprawa. Często ciało sprowadzamy do procesów fizjologicznych, jakie w nim zachodzą. Rzadziej myślimy o tym, że przejmuje funkcję komunikacji tego „co nam w duszy gra”. A bywa przecież tak, że gra skomplikowany spektakl z podziałem na role. Wyraża treści symboliczne, ale nie tylko. Jak sztuka grana na scenie domaga się interpretacji.

Artykuł ten ma na celu pogłębić definicję zaburzeń psychosomatycznych, która mówi, że są to dolegliwości somatyczne, czyli cielesne, które mają podłoże w psychice. Chcemy przybliżyć się do tego, czy ciało „mówi”, co mówi i dlaczego teraz.

Jak rozpoznać czy ciało próbuje nam coś zakomunikować o naszej psychice?

Pewnym tropem mogą być dolegliwości, których przyczyny są niejasne. Czasem wiąże się to z długotrwałym procesem szukania pomocy u różnych lekarzy-specjalistów, którzy nie znajdują medycznego uzasadnienia przyczyn dolegliwości. A tymczasem mimo prób leczenia, stosowania rozmaitych leków proces leczenia nie posuwa się naprzód albo tylko łagodzi objawy. Tylko odpowiednia tzn. prawidłowa diagnoza jest szansą na otrzymanie potrzebnej pomocy.

Jakie przykłady objawów zaburzeń psychosomatycznych możemy zaobserwować?

Wiemy, że wysokie ciśnienie, drażliwość jelita, świst w uszach, przyspieszony rytm serca duszności, drętwienie kończyn zaburzenia mowy i wiele innych może mieć swoje przyczyny w psychicznym napięciu. Psychologia już jakiś czas temu powiązała dolegliwości ciała z zaburzeniami w procesach psychicznych. Nazwała to zaburzeniami psychosomatycznymi. Powiązano np. złość z wysokim ciśnieniem. Osłabienie odporności na wirusy i bakterie ze stresem. Astma jest sztandarową chorobą psychosomatyczną, podobnie jak wrzody lub atopowe zapalenie skóry. Trudności w trawieniu czy ograniczona tolerancja na pewne produkty nie zawsze wiąże się tylko z nietolerancją pokarmową, ale może być symbolem ciężkostrawnych uczuć. Niestety nawet taka wiedza nie rozwiązuje problemu, ponieważ są to stwierdzenia zbyt ogólne.

Kogo dotykają zaburzenia psychosomatyczne?

Podział zwykle nie dotyczy grupy pacjentów ze względu na wiek, ale raczej stresujących okoliczności. Dlatego na objawy może cierpieć każdy z nas, zarówno dzieci, młodzież, kobiety w ciąży, czy osoby starsze. Objawom fizycznym mogą towarzyszyć zaburzenia lękowe.

Jak leczyć zaburzenia psychosomatyczne?

Wracamy tutaj do metafory ciała jako teatru, w którym rozgrywa się jakaś historia, opowieść. Potrzebny jest ktoś, kto odczyta znaczenie objawu, ktoś, kto zrozumie tę opowieść i wyjaśni jej sens. Wyrażany przez ciało ból informuje nas o bólu psychicznym. Dlaczego tak jest? To, co dzieje się w psychice, nasze uczucia, myśli i wyobrażenia niejednokrotnie nas przerażają. Czasem po prostu nie chcemy o tym myśleć, wierząc, że w ten sposób unikniemy cierpienia. Kiedy o bólu psychicznym trudno myśleć, jeszcze trudniej nam go wyrazić słowami. To właśnie jest punkt kulminacyjny dramatu. Tutaj właśnie jest rola dla terapeuty, który będzie obserwował i łączył objawy fizyczne, z tym, co dzieje się w umyśle i emocjach pacjenta. To właśnie dzięki współpracy pacjenta z terapeutą jest możliwe opowiedzenie historii, którą wyraża ciało.

Chodź cytat z początku artykułu to słowa kobiety skierowane do mężczyzny, można by powiedzieć, że to wyraz pragnień każdego z nas, by być widzianym całościowo, by nie oddzielać psychiki od ciała, by łączyć to, co od wieków wydaje się podzielone. Każdy człowiek to osobna historia, a raczej historie.

Kiedy martwi Cię zdrowie fizyczne i niepokój dominuje twoje myśli, że jesteś śmiertelnie chory, jeśli trudno ci znaleźć przyczynę dolegliwości może to czas, żeby o tym porozmawiać w zaufaniu z terapeutą. Badania wskazują, że odpowiednim leczeniem zaburzeń psychosomatycznych jest psychoterapia.

Anna Klimaszewska Psycholog

Czy artykuł był pomocny? Prosimy o opinię

Liczba głosów 0, średnia 0/5

Mogą Cię zainteresować

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie oznacza, że akceptujesz naszą politykę prywatności.